'Binnen een jaar of tien wint geen enkele schaker meer van een computer'
Ploeteren tegen een programma
MAASTRICHT - DOOR BJORN THIMISTER
Schakers zijn denkers. Computers zijn rekenwonders. Jarenlang bleek de mens sterker te zijn dan het digitale monster. Daar lijkt nu verandering in te komen. Gistermiddag was het Centre Ceramique het toneel van een ware hersenkraker tussen grootmeester Evgeni Bareev en het topschaakprogramma HIARCS.
Het moderne Centre Céramique doet dienst als bibliotheek van Maastricht. Tientallen mensen rennen met hun gereserveerde boeken naar de balie. Het is moeilijk te zien, maar er zijn mensen die met een andere bedoeling naar de Limburgse hoofdstad zijn getogen. Een blik in een kleine computerruimte biedt uitkomst. Een serene stilte komt je als het ware tegemoet Geen wonder, want slechts vijf mensen hebben de moeite genomen live de partij te volgen.
Plots is daar een lange verschijning. Organisator Jos Uiterwijk komt gehaast het speelzaaltje binnen. De haren ietwat verwilderd. De spanning begint ook bij hem grotere vormen aan te nemen, getuige zijn trillende handen. "Met Bareev hebben we een echte wereldtopper gecontracteerd. Iemand die de strijd met dit sterk schaakprogramma zeker aan kan. Althans nu nog. Binnen een jaar of tien wint geen enkel mens meer een schaakpartijtje van een computer."
Gespannen kijkend zit computerprogrammeur Mark Uniacke (38) ruim een uur voor aanvang van de match alklaar achter zijn schaakbrein. Nerveus krabt hij aan zijn neus. "De stress die de computer niet kent, heb ik dubbelop. Dit hele gedoe heeft me heel wat slapeloze nachtjes gekost." De kleine rossige schaakfanaat is overtuigd van de kwaliteitvan zijn programma. Ook hij laat weten dat de mens binnen luttele jaren geen enkele kans meer maakt op een overwinning. "De ontwikkeling van dit soort spul lijkt het gedachtegoed van de mens voorbij te gaan."
Zijn opponent Evgeni Bareev (36) is in geen velden of wegen te bekennen. "Die maakt een wandelingetje om zich optimaal te concentreren," laat de speciaal voor deze wedstrijd aangewezen scheidsrechter Albert Vasse terloops weten. Zelf oogt de Twentenaar ontspannen. "Dit is toch prachtig om te doen. Lijkt me heel interessant om Uniacke te zien zien worstelen met zijn elektronisch schaakvernuft."
Het moment suprème is aangebroken. Klokslag één uur geven de twee strijdmakkers elkaar de hand. De match kan beginnen. Bareev is niet helemaal tevreden. Diepe rimpels maken zich meester van zijn voorhoofd. "Mijn stoel zit niet lekker." Onmiddellijk rent een helper met een alternatief naar de speeltafel. "ls this better Mr. Bareev," klinkt het in gebroken Engels. Het respect voor de wereldtopper druipt er duidelijk vanaf. De grootmeester hoort het al niet meer. Duimendraaiend bedenkt hij zijn volgende zet.
Ondertussen richt Uniacke zijn ogen op het beeldscherm, voelt aan de stekkers en controleert het functioneren van zijn muis. "Als mijn computer crasht, mag ik dan mijn laptop gebruiken?" Kon de mens tijdens een partijtje schaken maar een aantal hersencellen vervangen. Maakt hij tenminste nog een kans.
De partijen zijn te volgen via internetsite www.chessevents.nl.