Superprof Barejev heeft geen voorbereiding nodig
Eric van Reem
Van 28 tot en met 31 januari organiseerde de stichting Chess Events Maastricht voor de derde keer een match mens tegen machine in het Centre Céramique in Maastricht. Na Rebel tegen John van der Wiel in 2001 en Loek van Wely tegen Rebel Century vorig jaar, speelde dit jaar de nummer acht van de wereld Evgeny Barejev (2729) tegen het Engelse topprogramma Hiarcs van Mark Uniacke.
Barejev had kort voor de match in het loodzware Corus toernooi meegespeeld en had weinig tijd om zich voor te bereiden: "Ik heb nog nooit een partij van Hiarcs gezien", aldus de 36-jarige Rus. "Het maakt me trouwens toch niet uit hoe de naam van het programma is waar ik tegen speel. Ik werk zelf met Fritz 7 en ik ga ervan uit dat Hiarcs niet veel beter of anders speelt." Na aankomst in Maastricht speelde Barejev een serie vluggertjes tegen het Engelse programma om een indruk te krijgen van de speelstijl.
Mark Uniacke, de 38-jarigeprogrammeur uit Noord London had zich wel wekenlang intensief voorbereid op zijn tegenstander. "Sinds de release van Hiarcs 8 heb ik hard gewerkt aan een nog betere versie. Ik denk dat de versie die in Maastricht speelt minstens 50 Elopunten beter is dan de voorganger. Deze versie wint in mijn tests altijd met grote cijfers van Hiarcs 8. Mark Uniacke heeft in de jaren negentig regelmatig met zijn programma tegen mensen gespeeld. De bescheiden Engelsman was een graag geziene gast op de befaamde Aegon-toernooien. In 1996 won Hiarcs een match tegen de Canadese Hergott en in 1997 benutte Gary Kasparov het programma voor een geheime match ter voorbereiding op zijn tweekamp tegen Deep Blue. "lk heb die partijen helaas nooit gezien." aldus Uniacke, "maar ik heb me laten vertellen dat Hiarcs een paar partijen van Kasparov heeft gewonnen."
Partijen
Uniacke had lang gezocht naar een paar gaten in het oerdegelijke openingsreportoire van zijn tegenstander. Tevergeefs: met wit kon Hiarcs het voordeel van de opslag niet benutten. Barejev speelde twee keer Frans en raakte geen moment in gevaar. Met wit wilde hij wel een winstpoging wagen: hij koos twee keer voor het door hem zelden gespeelde 1. c4. "Daar had ik eerlijk gezegd niet op gerekend". aldus een verbaasde Uniacke. In de tweede partij raakte Hiarcs in de problemen.
"In deze partij heb ik waarschijnlijk ergens de winst lasten liggen", bromde een wat teleurgestelde Barajev na de partij. Maar hij kon in de analyse geen overtuigende winst laten zien. Hiarcs weerlegde alles.
In de vierde partij bereikte Hiarcs zelfs voordeel met zwart.
Uit deze match kunnen we leren dat een goede grootmeester ook zonder voorbereiding nog eenvoudig staande kan blijven tegen een sterk schaakprogramma. Superprofessional Barejev ging ongedwongen aan het bord zitten, speelde op hoog niveau zijn partijen en bleef tegen het waarschijnlijk sterkste schaakprogramma ter wereld eenvoudig overeind: zijn no-nonsense aanpak bewijst dat er nog veel werk aan de winkel is voor de programmeurs en dat andere grootmeesters zich niet zo druk hoeven te maken voor een match tegen een paar schaakchips.
Tevreden gezichten
Met het gelijke spel konden beide partijen goed leven. Mark Uniacke: "Het zal nog vele jaren duren voordat computers een stelling zo precies en goed kunnen beoordelen als een topgrootmeester. Ik heb veel kunnen leren in deze match." Barejev verklaarde met veel plezier tegen de computer te hebben gespeeld. "Het was leuker dan ik dacht. Ik heb mijn stijl niet aangepast, het is helemaal niet nodig een anti-computerstrategie te ontwikkelen. En ik vond het niveau van de partijen hoog: het was niet te zien dat ik de partijen tegen een computer heb gespeeld".
Uitgebreide informatie is te vinden op de website www.chessevents.nl.